Yeni Sağlık Turizmi Yönetmeliği Üzerine Geri Bildirim ve Sektör Sorunlarını tartıştık

22 Mayıs 2025 tarinde İzmir Dünyagöz Hastanesinde İzmir Acentelerimizle yeni Yönetmeliği tartıştık. Toplantımıza eşlik eden İzmir İl Kültür ve Turizmi Müdürümüze , İl Sağlık Müdürlüğü Sağlık Turizmi Birimi yetkililerine, İZSATU üyelerimize, toplantı salonunu açıp bizi en güzel şekilde misafir eden Dünya Göz yetkililerine ve Acentelerimize çok teşekkür ederiz.

İZMİR SAĞLIK TURİZMİ DERNEĞİ – SEKTÖREL DEĞERLENDİRME RAPORU
Konu: Yeni Sağlık Turizmi Yönetmeliği Üzerine Geri Bildirim ve Sektör Sorunları
Tarih: 22.05.2025
Hazırlayan: İzmir Sağlık Turizmi Derneği (İZSATU)
Toplantı Katılımcıları: İzmir’de Faaliyet Gösteren Sağlık Turizmi Aracı Kuruluş Temsilcileri
GİRİŞ: Yeni yayımlanan Uluslararası Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Hakkında Yönetmelik, sektör paydaşlarını doğrudan etkileyen birçok yeni düzenleme içermektedir. Derneğimiz, İzmir’deki sağlık turizmi acenteleriyle gerçekleştirdiği toplantı neticesinde, eski ve yeni yönetmelik arasında doğan farkları ve sektörün karşı karşıya kaldığı sorunları değerlendirmiştir. Toplantıda tespit edilen ve sahada ciddi sıkıntılar yaratan konular aşağıda 13 madde halinde sunulmaktadır:
13 MADDELİK GÖRÜŞ LİSTESİ;
1.
Uluslararası Dil Belgelerinin Denk Sayılmaması: Yurt dışından alınan dil belgelerinin Türkiye’de geçersiz sayılması sektörde çalışan personelin mağduriyetine neden olmakta, nitelikli insan kaynağının önünü kesmektedir.
2.
Acente Kurma Zorunluluğunun Geriye Dönük Haksızlık Yaratması: Yeni yönetmelikte aracı kuruluş olma şartı kalkmasına rağmen geçmişte ciddi yatırımla acente kurmuş firmalar bu durumdan zarar görmekte, emeklerinin karşılığını alamamaktadır.
3.
Sağlık Turizmi Yetki Belgesinin Devredilemez Olması: Yetki belgesinin devredilemez olması, şirket devirleri ya da yatırım alma süreçlerinde büyük hukuki ve ticari engeller doğurmaktadır. Bu durum oluşacak katma değeri engellemekte, şirket değerini düşürmektedir. Yetki belgesinin devredilebilir hale getirilmesi, şirket değerini artırarak yatırım ve birleşme süreçlerini kolaylaştıracaktır.
4.
Kalitesiz Medikal Ürünler ve Denetim Eksikliği: Piyasada denetimsiz dolaşan kalitesiz diş implantları ve diğer medikal ürünler hasta şikâyetlerini artırmakta, acentelerin itibarı zedelenmekte ve ülke imajı zarar görmektedir. Bu alanda denetimlerin artırılması elzemdir.
5.
USHAŞ, HİB, TÜRSAB ve Diğer Zorunlu Aidatlar: USHAŞ, TÜRSAB üyelikleri ve diğer platformlara yapılan zorunlu aidat ödemeleri, küçük ve orta ölçekli firmalar için ciddi bir finansal yük oluşturmaktadır. Bu ödemelerin sektör ölçeğine göre kademeli hale getirilmesi önerilmektedir.
6.
Akreditasyon Sürecinde Erişilebilirlik Sorunu: Yeni yönetmelikle getirilen akreditasyon şartı, yüksek maliyetli ve uluslararası geçerliliği belirsiz süreçler içerdiğinden, özellikle küçük ve orta ölçekli kuruluşları sağlık turizmi sisteminin dışına itme riski taşımaktadır. Bu süreçlerin teşvik kapsamında daha uygulanabilir ücretlerle erişilebilir hale getirilmesi, kapsayıcılığı artıracaktır.
7.
HealthTürkiye Platformuna Zorunlu Dijital Entegrasyon: Tüm süreçlerin tek bir merkezi dijital sistem üzerinden yürütülmesinin zorunlu hale getirilmesi, firmaların özgün dijital altyapılarını, rekabet stratejilerini ve markalaşma çalışmalarını boşa çıkarmaktadır.
8.
Komplikasyon Sigortası Zorunluluğu: Henüz tam oturmamış bir sistemde getirilen komplikasyon sigortası zorunluluğu, hem mali yük doğurmakta hem de gerçek koruma sağlamayan poliçeler nedeniyle hasta mağduriyetlerine yol açabilecek ciddi riskler taşımaktadır.
9.
Aracı Kuruluşların Rolünün Göz Ardı Edilmesi: Yeni düzenleme ile sağlık tesislerinin doğrudan hasta kabul etmesi kolaylaştırılmış, ancak aracı kuruluşların hasta deneyimi, kültürel adaptasyon ve kriz yönetimindeki kritik rolü yok sayılmıştır. Bu durum ilerleyen süreçte aracı kuruluşların devreden çıkarılma riskini doğuracaktır.
10.
Seyahat Sigortası Boşluğu: Yeni yönetmelik, uluslararası sağlık sigortası şirketlerinin rolünü tanımlamamış, ödeme süreçleri ve sigorta garantileri konusunda sağlık tesislerini ve acenteleri belirsizliğe itmiştir. Özellikle vize alarak gelen sağlık turistlerinin seyahat sigortası zorunluluğu bulunurken, vize almadan gelenlerin sigortasının olmaması, yaşanabilecek olumsuz durumlarda hasta mağduriyetine yol açmaktadır. Bu nedenle, vize olmadan ülkeye giriş yapan sağlık turistleri için de seyahat sigortası zorunluluğu getirilmelidir.
11.
Kurumsal Yapılanma ve Kurumlar Arası Koordinasyon Eksikliği: Sağlık Turizmi, birçok bakanlığı ilgilendiren önemli bir sektördür; Sağlık Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı , Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve Dışişleri Bakanlığı gibi birçok kurum ile birlikte çalışılmaktadır. Bu nedenle USHAŞ’ın yalnızca Sağlık Bakanlığı’na bağlı olarak faaliyet göstermesi, sektörün bütüncül ve bağımsız yönetimini zorlaştırmaktadır. USHAŞ gibi merkezi bir kurumun, Cumhurbaşkanlığı’na doğrudan bağlı bir yapı altında konumlandırılması, kurumlar arası eşgüdüm ve etkili politika geliştirme açısından daha uygun olacaktır.
12.
KDV Uygulamasındaki Eşitsizlik ve Muafiyet Talebi: Sağlık turizmi kapsamında hastaneler tarafından yabancı hastalara kesilen faturalar %0 KDV ile düzenlenirken, aynı hizmeti organize eden aracı kuruluşlar (acenteler) %20 oranında KDV’ye tabi tutulmaktadır. Bu durum, sektörde hizmet veren acenteler için haksız bir mali yük doğurmakta ve hizmet fiyatlarında dengesizlik yaratmaktadır. Sağlık turizmine katkı sağlayan tüm taraflar için vergi uygulamasında eşitlik sağlanmalı; acenteler için de KDV muafiyeti veya istisnası getirilmelidir.
13.
Dijital Mecralarda Sağlıkla İlgili Paylaşım Kısıtlaması: Yeni yönetmelik kapsamında acentelerin kendi web siteleri ve dijital mecralarında sağlıkla ilgili bilgilendirici içerik veya tanıtım yapmaları sınırlandırılmıştır. Bu durum, hem hastaların bilgilendirilmesini engellemekte hem de acentelerin dijital pazarlama kabiliyetlerini kısıtlamaktadır. Sağlık turizmi faaliyetinin sürdürülebilirliği açısından, bilgilendirici ve etik çerçevede hazırlanmış dijital içeriklere izin verilmesi önem arz etmektedir.
SONUÇ VE TALEPLER
Yeni yönetmelikte sahadan gelen geri bildirimlerin dikkate alınması, belirsizliklerin giderilerek mevzuatın uygulanabilir, öngörülebilir hale getirilmesi, geçmiş yatırımların korunması ve eşit rekabet ortamının yeniden sağlanması, acentelerin ve aracı kuruluşların sektördeki rolünün hukuki teminat altına alınması elzemdir.
İzmir Sağlık Turizmi Derneği olarak bu görüş ve önerilerimizin dikkate alınmasını ve bakanlık nezdinde değerlendirilmeye alınmasını talep ederiz.
İzmir Sağlık Turizmi Derneği (İZSATU)
www.izsatu.org.tr